“พื้นที่ปลอดภัยที่เด็กและพ่อแม่เติบโตไปด้วยกัน”

รู้จัก Salmon OT Studio และ Little Salmon Nursery ขอนแก่น
พื้นที่พัฒนาเด็กที่เริ่มต้นจากห้องเรียนเล็กๆ ของ “ครูใบตอง กีรตินุช”

เด็กคนหนึ่งต้องการอะไรจากพื้นที่ที่เขาใช้เวลาเรียนรู้และเติบโต?

ครูใบตอง กีรตินุช เหลืองอังกูร นักกิจกรรมบำบัดเด็กที่มีใบอนุญาตฯ ในประเทศไทย ที่มีเพียง 2,000 คน เป็นผู้ก่อตั้ง Little Salmon Nursery สถานรับเลี้ยงเด็กลิตเติ้ลแซลมอน และ Salmon OT Studio มองว่าคำตอบอาจไม่ได้เริ่มจากการมีวิชาให้เรียนมากที่สุด หรือพยายามทำให้เด็กเก่งเร็วที่สุด แต่คือการทำให้เด็กคนหนึ่งรู้สึกว่า “ที่นี่ปลอดภัย และที่นี่มีพื้นที่ของฉัน”

“อยากให้เด็ก ๆ มาที่นี่แล้วรู้สึกว่าเขาปลอดภัย อยากให้มาที่นี่แล้วรู้สึกว่าเขามีตัวตน เมื่อไหร่ก็ตามที่เด็กเข้ามา
คุณครูทักทายด้วยชื่อของเขา เด็กรู้สึกว่ามีตัวตน”

นี่เป็นหนึ่งในแนวคิดสำคัญที่ค่อยๆ พา Salmon เติบโตจากห้องเรียนเล็กๆ ในขอนแก่น มาสู่พื้นที่ของเด็กและครอบครัวในวันนี้

จากนักกิจกรรมบำบัดเด็ก กลับมาสร้างพื้นที่ของตัวเองที่ขอนแก่น

ก่อนจะมี Salmon OT Studio ครูตองเริ่มต้นจากการเป็นนักกิจกรรมบำบัดเด็ก ทำงานกับเด็กที่มีความต้องการพิเศษในกรุงเทพฯ ก่อนเดินทางไปศึกษาต่อที่ประเทศออสเตรเลีย และกลับมาอยู่บ้านเกิดที่จังหวัดขอนแก่น

หลังกลับมา เธอเริ่มต้นห้องเรียนเล็กๆ ของตัวเอง จากความรู้และประสบการณ์ที่มี Salmon OT Studio จึงไม่ได้เกิดขึ้นในรูปแบบแฟรนไชส์ แต่เป็นแบรนด์ที่ครูตองค่อยๆ สร้างขึ้นเอง

“Salmon OT ไม่ใช่แฟรนไชส์ค่ะ เป็นแบรนด์ที่ตองสร้างขึ้นมาเองจากความรักในการทำงานเกี่ยวกับพัฒนาการเด็ก จากเดิมที่คุ้นเคยกับการทำงานกับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ก็เริ่มมีพ่อแม่พาเด็กทั่วไปเข้ามาเรียนและทำกิจกรรม เพราะอยากส่งเสริมพัฒนาการของลูก”

ห้องเรียนจึงค่อยๆ เติบโตไปพร้อมกับเด็กและครอบครัวที่เข้ามาใช้พื้นที่

เด็กแต่ละคนไม่เหมือนกัน กิจกรรมจึงไม่มีสูตรเดียว

หนึ่งในแนวทางสำคัญของ Salmon คือการดูแลเด็กเป็นกลุ่มขนาดเล็ก โดยที่ Little Salmon Nursery มีอัตราครูต่อเด็กประมาณ 1 ต่อ 4 เพื่อให้ครูสามารถดูแลได้ทั่วถึง รวมถึงสังเกตและจดจำรายละเอียดของพฤติกรรมและพัฒนาการเด็กแต่ละคน ก่อนนำไปสื่อสารกับผู้ปกครอง

เพราะจุดเริ่มต้นของการออกแบบกิจกรรมที่นี่ ไม่ได้เริ่มจากคำถามว่าจะ “สอนอะไร” แต่เริ่มจากการมองว่า เด็กคนนี้ต้องการอะไร และครอบครัวอยากเห็นเขาเติบโตไปในทิศทางไหน

ทั้งครู ผู้ปกครอง และเมื่อเด็กโตพอ ตัวเด็กเอง จะมีส่วนร่วมในการกำหนดเป้าหมายไปด้วยกัน

“สิ่งที่เด่นอยู่แล้ว เราก็อยากส่งเสริมให้เด็กเขามีความมั่นใจมากขึ้น แล้วก็ชื่นชอบสิ่งนี้ในตัวเขาเองมากขึ้น แต่สิ่งที่อาจจะยังบกพร่อง เราก็ไม่อยากปล่อยปละละเลย”

กิจกรรมจึงไม่ได้มีสูตรสำเร็จตายตัว หากง่ายเกินไปก็ต้องรู้ว่าจะเพิ่มความท้าทายอย่างไร หากยากเกินไปก็ต้องปรับให้ง่ายลง หัวใจสำคัญคือการสังเกตว่า เด็กแต่ละคนเรียนรู้ได้ดีผ่านวิธีไหน แล้วครูก็ปรับตัวไปพร้อมกับเด็ก

“การเล่น” ไม่ใช่แค่ความสนุก แต่คือการเรียนรู้ของเด็ก

อีกสิ่งหนึ่งที่ Salmon ให้ความสำคัญมาก คือ การเล่นและการเคลื่อนไหว ครูตองมองว่า การเล่นไม่ใช่กิจกรรมที่แยกออกจากการเรียนรู้ แต่เป็นวิธีที่เด็กเรียนรู้โลกอย่างเป็นธรรมชาติที่สุด สิ่งที่เด็กพบเห็นในชีวิตประจำวันจะถูกนำกลับมาแสดงผ่านการเล่น ไม่ว่าจะเป็นการเลียนแบบพ่อแม่ การสร้างสถานการณ์ หรือทดลองสิ่งต่างๆ ด้วยตัวเอง

เพราะฉะนั้น หลายกิจกรรมใน Salmon OT Studio อาจดูเหมือนเด็กกำลังเล่น แต่ภายใต้การเล่นนั้น เด็กกำลังใช้ทั้งการคิด การสื่อสาร การเคลื่อนไหว และการปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นไปพร้อมกัน

เช่นเดียวกับการเคลื่อนไหว ครูตองมองว่าเด็กไม่ได้ถูกออกแบบมาให้นั่งนิ่งๆ เป็นเวลานาน ใน Nursery เด็กจึงไม่ได้ถูกให้นั่งเรียนต่อเนื่องเป็นชั่วโมง แม้แต่การนั่งทำกิจกรรมประมาณ 15–20 นาที สำหรับเด็กเล็กก็ถือว่านานแล้ว หลังจากนั้นจึงต้องมีโอกาสได้ขยับ สำรวจ และใช้ร่างกายเรียนรู้โลกรอบตัว

ก่อนจะไปถึง “ยอดพีระมิด” ต้องสร้างฐานให้แข็งแรงก่อน

เมื่อลองถามพ่อแม่ว่าอยากให้ลูกได้อะไร หลายคนอาจตอบว่า อยากให้เรียนเก่ง มีพฤติกรรมที่ดี หรือช่วยเหลือตัวเองได้ ครูตองเปรียบสิ่งเหล่านี้เหมือน “ยอดของพีระมิด” แต่ก่อนจะขึ้นไปถึงยอด เด็กต้องมีฐานของพัฒนาการที่แข็งแรง

ทั้งกล้ามเนื้อมัดใหญ่ กล้ามเนื้อมัดเล็ก ภาษา ทักษะทางสังคม การสบตา การรอคอย และทักษะพื้นฐานอีกหลายด้าน

“ทุกคนมักจะบอกสิ่งที่เป็นยอดของพีระมิด นั่นก็คือทักษะทางวิชาการ มีพฤติกรรมที่ดี ช่วยเหลือตัวเองได้ แต่ว่ายอดพีระมิดนั้นมันมาจากฐานของพัฒนาการที่ดีค่ะ”

นี่จึงเป็นเหตุผลว่า ไม่ว่าจะเป็นคลาสศิลปะ ดนตรี Playgroup สำหรับเด็กตั้งแต่อายุประมาณ 6 เดือน ภาษาอังกฤษ ทำอาหาร หรือโยคะเด็ก Salmon OT ไม่ได้มองเพียงว่าเด็กจะได้เรียนวิชาอะไร แต่ใช้พัฒนาการเป็นฐานของทุกกิจกรรม และอยากให้เด็กขี้สงสัย มากกว่าจำคำตอบเก่ง

“ถ้าเราให้ข้อมูลหรือเราสอนเฉพาะเนื้อหาของแต่ละวิชา เขาก็สามารถทำได้อย่างเดียวคือจำ แต่ว่าถ้าเราปลูกฝังนิสัยในเรื่องของความขี้สงสัยให้เขา เขาจะอยากที่จะเรียนรู้ไปตลอดชีวิต”

สำหรับครูตอง พื้นที่ปลอดภัยจึงไม่ใช่พื้นที่ที่เด็กต้องเชื่อฟังทุกอย่าง แต่เป็นพื้นที่ที่เขาสามารถบอกได้ว่าไม่ชอบ สามารถถามว่า “ทำไมครูถึงทำแบบนั้น” หรือสื่อสารความรู้สึกของตัวเองออกมาได้

ขณะเดียวกัน ผู้ใหญ่เองก็ต้องสามารถจัดการอารมณ์ของตัวเอง เพื่อสื่อสารและพาเด็กเรียนรู้ต่อจากสถานการณ์นั้น

อีกด้านหนึ่งของแนวคิด Salmon คือการไม่ได้มองว่าการพัฒนาเด็กเป็นหน้าที่ของครูหรือโรงเรียนเพียงฝ่ายเดียว

ครูมีความเข้าใจเรื่องพัฒนาการ ขณะที่ครอบครัวคือคนที่รู้จักตัวเด็กและรู้ว่าตัวเองคาดหวังอะไร ทั้งสองฝ่ายจึงต้องสื่อสารและหาทิศทางร่วมกัน

ในวันที่พ่อแม่สามารถหาข้อมูลเรื่องการเลี้ยงลูกจากโลกออนไลน์ได้แทบไม่จำกัด ครูตองกลับอยากชวนให้กลับมามองสิ่งที่เรียบง่ายที่สุด คือ เวลาที่พ่อแม่อยู่กับลูกจริงๆ

“ยิ่งเล่นเยอะยิ่งดี แล้วก็ไม่ต้องหาของเล่นมากมายค่ะ ตัวคุณพ่อคุณแม่เองคือของเล่นที่ดีที่สุด”

เพียงการอยู่กับลูก ณ เวลานั้นจริงๆ วางเรื่องอื่นลงชั่วคราว เล่น พูดคุย และมีปฏิสัมพันธ์กัน ก็สามารถเป็นเวลาคุณภาพที่ช่วยทั้งเรื่องพัฒนาการและความสัมพันธ์ในครอบครัวได้

นอกจากแนวคิดเรื่องการเรียนรู้แล้ว แม้แต่ชื่อ Salmon ก็มีที่มาจากภาพของการเติบโต ในช่วงที่ครูตองทำงานกับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ เธอมองเห็นความพยายามของพ่อแม่ที่ต้องผ่านความยากลำบากหลายอย่าง และเชื่อมโยงภาพนั้นกับปลาแซลมอนที่ต้องว่ายทวนน้ำเพื่อกลับไปวางไข่

ส่วนเด็กๆ ก็คล้ายกับลูกปลาแซลมอนที่เกิดในน้ำจืด แต่เมื่อโตขึ้น วันหนึ่งก็ต้องว่ายออกสู่ทะเล ไปพบกับอุปสรรค เรียนรู้ และปรับตัวกับโลกภายนอกด้วยตัวเอง

ภาพของการพยายาม เติบโต และออกไปเรียนรู้โลก จึงกลายมาเป็นชื่อ Salmon OT Studio จากห้องเรียนเล็กๆ ของนักกิจกรรมบำบัดเด็กคนหนึ่งในขอนแก่น

เมื่อมองย้อนกลับไป สิ่งที่ครูตองกำลังสร้างอาจไม่ได้มีเพียงพื้นที่สำหรับให้เด็กมาเรียนวิชาเพิ่มเติม แต่เป็นพื้นที่ที่พยายามกลับมาตั้งคำถามพื้นฐานว่า เราจะสร้างสภาพแวดล้อมแบบไหน ให้เด็กคนหนึ่งรู้สึกว่าตัวเองมีตัวตน กล้าถาม กล้าสื่อสาร เรียนรู้ผ่านการเล่น และค่อย ๆ เติบโตออกไปพบโลกในจังหวะของตัวเอง

ขณะเดียวกัน พ่อแม่และผู้ใหญ่ที่อยู่รอบตัวเขาก็ได้เรียนรู้และเติบโตไปด้วย

และหากต้องสรุปทั้งหมดออกมาเป็นประโยคเดียว ครูตองให้นิยาม Salmon เอาไว้ว่า

“เราเป็นพื้นที่ปลอดภัยที่ให้เด็กๆ และคุณพ่อคุณแม่เติบโตไปด้วยกันค่ะ”

_______ 

Salmon OT Studio และ Little Salmon Nursery
ตั้งอยู่บริเวณถนนพิมพสุต ข้างวิทยาลัยอาชีวศึกษา ขอนแก่น
เปิดวันจันทร์–อาทิตย์
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
โทร. 094-509-5252
หรือ Line Official ID: @salmon.ot